Aangepast zoeken

 

 

Onderwerpen Nederlands schoolexamen schrijven havo 2002-2003        

 

  1. Spelend de maatschappij in

“Speelgoed in welke vorm dan ook bevordert de ontwikkeling van de maatschappelijke visie. Je leert omgaan met macht en geluk, winst en verlies, vader en moedertje spelen, etc. Van elk speelgoed kun je als kind leren.” Dit zegt Marianne de Valck van Adviesbureau Spelen & Speel-goed en auteur van Het Speelgoedboek, over maximale pedagogische leereffecten van speelgoed.

  •          Wat was en is er zoal aan speelgoedsoorten?

  •          Welk speelgoed past bij welke aard van het kind?

  •          Welke opvoedkundige aspecten zitten er aan speelgoed?

  •          Geef voorbeelden van leerzame binnen- en buitenspelen, voor 12 + ‘ers  en voor alle leeftijden!

  •          Wat is het Speelgoed Van Het Jaar?

  •          Waar let de Stichting Goed Speelgoed op?

  •          Wat zijn jouw eigen ervaringen met spellen en spelen?

 

  1. Kijk wijzer

Sinds enige tijd zijn er de ‘Kijkwijzerclassificaties’: icoontjes vooraf aan de film, die moeten voorkomen dat kinderen de stuipen op het lijf krijgen gejaagd of met hun neus tussen ranzig bloot terecht komen. De jeugdige kijker moet beschermd worden! En het Nicam ziet erop toe.

  • Welk amusant čn leerzaam aanbod hebben de diverse omroepen in huis?

  • Als er straks betaaltelevisie komt, voor welke omroepen/programma’s zou je dan hoeveel geld willen neertellen?

  • Hoeveel aandacht besteden de omroepen aan educatieve programma’s voor jongeren?

  • Vind je de ‘Kijkwijzerclassificatie’ nuttig en verantwoord?

  • Je kunt het ook positief benaderen: naar welke programma’s zouden ze wel moeten kijken?

  • Hoe zit het met het kijkgedrag onder jongeren?
         
       

 

  1. Het debat over de doodstraf

In 1870 is in Nederland de doodstraf afgeschaft. De toenmalige minister Modderman had vijf heldere argumenten om tegen de doodstraf te zijn. Maar…sindsdien is vrijwel permanent zo’n

40% van de bevolking vóór de doodstraf. En telkens weer laait de discussie opnieuw op, naar aanleiding van betreurenswaardige gebeurtenissen.

  •      Wat zijn de argumenten voor en tegen en hoe denken de verschillende politieke partijen erover?

  •      In welke landen is er de doodstraf, op basis van welke argumenten?

  •      Er zijn mensen voor de doodstraf  “onder bepaalde omstandigheden”, “voor grote dingen” en “als het   goed is uitgezocht”.

  •      Wat is jouw opvatting?

  •      Welke omstandigheden, welke dingen en wanneer is het goed uitgezocht?

  •      Moeten we de discussie steeds opnieuw voeren? En met wat voor resultaat?

 

  1. De spelling moet op de helling

“Het is allenmaal helenmaal hopenloos,” zegt de een. “We moeten met onze fikken van de spelling afblijven, net als de Engelsen en de Fransen.”  “We moeten de fouten uit de vorige verandering van 1996 verbeteren,” zegt de ander, “want de helft van de Nederlanders schrijft ‘groentesoep’ verkeerd. Om van de werkwoordspelling van ‘deleten’ en ‘stressen’ nog maar te zwijgen.

  •          Hoe luiden de belangrijkste regels van Het Groene Boekje in bovenstaande gevallen?

  •          Wat zegt het tijdschrift ‘Onze Taal’ over de spellingregels van 1996?

  •          En wat wil het Comité van Ministers van de Nederlandse Taalunie?

  •          Hoe belangrijk is een juiste schrijfwijze in het taalverkeer?

  •          Mag je iemand op foutief Nederlands discrimineren?

  •          Wat heb jij gehad aan zo’n 8 jaar spellingonderwijs?

 

  1. Aan de schandpaal met die hork

C. Bakker, korpschef van de politie Gelderland-Midden vindt dat zestienjarige macho-jongeren bij herhaaldelijk

crimineel gedrag, publiekelijk te kijk moeten worden gezet. Bijvoorbeeld door ze “midden in de stad op hun knieën

kauwgum van de straat te laten krabben.” “Laat ze hoge schade-vergoedingen betalen. Hebben ze geen geld? Leg

beslag op elk leren jackie of elke scooter die ze kopen. Uit dat jasje, het liefst waar hun vrienden bij zijn!” Krasse

taal, die je steeds meer hoort.

  •     Hoe zit het met de Nederlandse strafmaat?

  •     Voor welke vergrijpen krijg je een taakstraf?

  •     Welke voor - en nadelen zitten aan een taak - of werkstraf?

  •     Hoe denken reclassering, strafpleiter of Raad voor de Kinderbescherming over deze plannen?

  •     Wat precies is de ‘horkenlijn’?

  •     Op welke manier kun je volgens jou misdrijven voorkomen of mensen leren de wet niet meer te overtreden?

  •     Hoe kunnen jongeren met elkaar een bijdrage leveren aan een veiligere samenleving?

 

  1. Normen en waarden

Het kabinet mag dan gevallen zijn, de schreeuw om normen en waarden echoot nog na. En grappig genoeg

het hardst uit de mond van politici die zelf  onophoudelijk over elkaar heen rollen.

  •     Over welke normen en waarden hebben we het? Wat kan de buitenlander van ons leren?

  •     Wie moet respect opbrengen voor wie? Waaraan moet de buitenlander zich zo nodig aanpassen?

  •     In welke delen van de samenleving is dat zo hard nodig?

  •     Waar ontmoet jij zelf de noodzaak om waarden en normen opnieuw te ijken?

  •     De maatschappij, dat ben jij! Op welke manier kun jij een bijdrage leven aan de maatschappij?

  •     Wie is er verantwoordelijk voor een positieve verandering?

 

  1. V8 rot op

Pieter Schutz (18 jaar, zojuist geslaagd voor de Havo) heeft het afgelopen zomer op Terschelling

met zijn eigen ogen gezien: “De cameraploeg is uit op actie en sensatie. Cameramensen maak-

ten zelf pannenkoekenbeslag en vragen dan aan jongeren wie er voor de camera hasj in wil gooien. En om twee

uur ’s-nachts zoeken ze een meisje dat met hun mobieltje naar haar ouders wil bellen met een tekst die ze haar

voortdurend influisteren. Misselijkmakende schijnheiligheid is het!”

  •     Is Idols wel echt? Klopt Reality – Tv wel? Hoe zit het met de populariteit van Big Brother?

  •     Welke programma’s in dit genre zijn er zoal? Hoeveel uur per week is er van te genieten?

  •     Bij Welke omroepen? Wat zijn de kijkcijfers? Wat is de reële kritiek?

  •     Wat is hun voornaamste betekenis, bijdrage aan jouw welzijn?

  •     Hoe herkenbaar/vergelijkbaar is deze wereld met die van jou?

  •     Waar zou je persé (niet) aan mee willen doen? Waarom (niet)?

 

  1. Wetenschap is niet stoffig

Wetenschap - is dat niet de wereld van stoffige boeken, naar zwavel stinkende laboratoria en verstrooide professors? Nee.

Wie met open ogen in de wereld rondkijkt, wie nieuwsgierig is, stuit voortdurend op fascinerende vragen en antwoorden.

Alledaagse wetenschap is dichterbij dan je denkt. Bezoek www.nrc.nl/scholieren en vindt het antwoord op de volgende

vragen.

  •     Geef een aantal voorbeelden van wetenschap in het dagelijks leven.

  •     Wat moeten we verstaan onder het AW-centrum van NRC-redacteur Karel Knip?

  •     Hoe kunnen zowel professionals als amateurs wetenschap bedrijven?

  •     Hoe werkt ‘dopplerklingel’, ‘bierbelvorming’ of een willekeurig ander wetenschappelijk verschijnsel?

  •     Hoe concreet wordt in jouw dagelijkse schoolpraktijk, bijvoorbeeld bij de exacte vakken, de link gelegd naar

  • dagelijkse verschijnselen?     

 

  1. Sinterklaas geeft teveel geld uit

De Nederlandse consument tobt en is somber over zijn toekomst. We wantrouwen de euro en we zeggen dat we

zuiniger met geld moeten omgaan. Toch doet Sinterklaas het weer goed dit jaar.

En wat te denken van het vuurwerk dat met de jaarwisseling de lucht ingaat? Er is een stichting Zuinigheid met Stijl,

Marieke Henselmans schreef het boek ‘Consuminderen met kinderen’, er is een tijdschrift met de naam ‘Genoeg’.

  •          Hoe zit het met ons uitgavenpatroon?

  •          Hoe ziet het wettelijk loonstelsel eruit?

  •          Wat verdient een middelbare scholier bij?

  •          Waar geeft hij zijn geld aan uit?

  •          Wat is er aan consumentorganisaties die jou wegwijs maken op de markt?

  •          Bestaat er in Nederland nog armoe?

  •          Wat hebben we met zijn allen aan schulden uitstaan? En de jongeren?

  •          Hoe zit het met jouw financiën? Ben jij ook zo rijk vergeleken met….?

  10.    De schoolkrant

Om de paar maanden slingert er weer de schoolkrant door het gebouw. Karrevrachten vol papier worden in klassen

gedumpt en door de schoonmaakploeg weer opgeruimd. Een incidentele mop blijft nog wel eens hangen of een

goed interview, maar verder…? Met alle respect hoor, maar

weet jij wie er in de redactie zit? Heb je ‘m wel eens helemaal uitgelezen? Heb je er wel eens een bijdrage aan geleverd?

  •          Hoe is op school de schoolkrant georganiseerd?

  •          Wat zijn de opvattingen van leraren en leerlingen over de krant?

  •          Wat wil de redactie?

  •          Hoe ziet voor jou de ideale schoolkrant eruit? Is dat nog wel een krant van papier?

  •          Welke onderwerpen moeten erin?   

  •          Hoe creatief kun je met zo’n krant zijn voor pakweg 1500 tot 2000 lezers?

  •          Informeer je eens op de schoolkrantenmarkt in het land en ga op zoek naar enkele voorbeeld
       van interactieve schoolkrantensites!

     

Naar boven